Điện và thiết bị trong mùa nước nổi

Ba bài trước nói chuẩn bị và sống chung với mùa nước nổi, dọn dẹp phục hồi sau khi nước rút, và giữ giấy tờ tài sản ở vùng hay ngập. Bài này nói phần nguy hiểm nhất: điện.

Nước và điện gặp nhau là chuyện chết người, và nó xảy ra nhanh, không có cảnh báo. Đây là phần phải chuẩn bị trước, không để tới lúc nước đã lên tới thềm.

🔴 Cắt điện khi nào

• Nước sắp tới ổ cắm, tới tủ điện, tới thiết bị thì cắt cầu dao khu vực đó ngay.
• Đứng chỗ khô ráo khi thao tác cầu dao, tay khô, đi dép khô.
• Nước đã ngập tới chỗ cầu dao thì đừng tự đụng vào — gọi điện lực hoặc thợ điện.
• Không lội vào vùng nước có dây điện, có thiết bị điện chìm dù chỉ một bước.
• Thấy dây điện rơi xuống nước thì tránh xa và báo ngay cho mọi người xung quanh.
• Cả nhà phải biết chỗ cầu dao tổng, không chỉ một người biết.

Chuẩn bị trước mùa

1. Nâng ổ cắm và công tắc lên cao nếu nhà hay ngập — việc này làm trong mùa khô, và là việc của thợ điện.
2. Đưa tủ điện lên cao hơn mức ngập từng thấy.
3. Ghi lại mức nước cao nhất các năm lên tường, đây là mốc để tính mọi thứ khác.
4. Kê máy giặt, tủ lạnh, máy bơm lên bệ cao hơn mức đó.
5. Chuẩn bị đèn pin và pin dự phòng ở chỗ ai cũng biết, không dùng nến khi có nước và có gió.

🔴 Máy phát điện

• Chỉ chạy ngoài trời, nơi thoáng — khí thải máy phát không màu không mùi và đã gây nhiều ca tử vong.
• Không chạy trong nhà, trong gara, dưới gầm sàn, ngoài hiên kín.
• Đặt xa cửa sổ và cửa ra vào để khí không tràn vào trong.
• Không đổ xăng khi máy đang nóng.
• Không cắm máy phát ngược vào ổ điện trong nhà — cách đấu này gây nguy hiểm cho cả thợ điện đang sửa ngoài đường.
• Hỏi thợ điện về cách đấu đúng nếu muốn chạy cả nhà.

Bơm nước và máy móc

• Máy bơm phải đặt cao và khô, không đặt chỗ nước sẽ tới.
• Không với tay vào máy đang chạy khi đứng dưới nước.
• Rút điện trước khi sửa hay gỡ rác ở đầu bơm, không chỉ tắt công tắc.
• Dây nối dài thì đấu ở chỗ cao, mối nối không được nằm dưới hoặc gần mặt nước.
• Máy ngâm nước rồi thì mang đi kiểm, đừng chạy thử ngay.

Đồ điện đã ngấm nước

• Không cắm thử — đây là sai lầm phổ biến nhất sau khi nước rút.
• Không sấy bằng cách bật lên cho nóng.
• Để khô hoàn toàn rồi mang đi kiểm, và người kiểm phải là thợ.
• Thiết bị có bo mạch ngấm nước bẩn thường hỏng bên trong dù nhìn ngoài vẫn sạch.
• Ổ cắm và công tắc đã ngập thì thay, đừng tiếc — giá một cái ổ cắm không đáng so với rủi ro.
• Dây điện ngâm nước lâu thì hỏi thợ, đừng tự đánh giá bằng mắt.

Điện thoại và liên lạc

• Sạc đầy trước khi nước lên, và có một cục sạc dự phòng đã sạc sẵn.
• Số điện thoại quan trọng viết ra giấy để trong túi chống nước — điện thoại hỏng là mất hết danh bạ.
• Hẹn trước chỗ gặp và cách liên lạc với người nhà nếu mất sóng hoặc mất điện.
• Nghe thông báo của xã ấp, đây là nguồn tin sát nhất với vùng mình.

Trẻ nhỏ và người lớn tuổi

• Nói rõ với trẻ không được chạm vào ổ cắm, dây điện, thiết bị trong lúc có nước.
• Không cho trẻ chơi gần chỗ nước và chỗ có dây.
• Người lớn tuổi cần lối đi có ánh sáng, vì mùa nước thì đường trơn và tối.
• Bàn trước ai lo cho ai nếu phải di dời.

Sau khi nước rút

• Chưa bật lại điện toàn nhà cho tới khi kiểm xong.
• Lau khô và hong thoáng khu vực có ổ cắm và tủ điện.
• Bật lại từng khu một thay vì bật tổng, để thấy ngay chỗ có vấn đề.
• Nghe thấy tiếng nổ nhỏ, thấy mùi khét, thấy tia lửa thì cắt ngay và gọi thợ.
• Ghi lại mức nước năm nay để lần sau chuẩn bị chính xác hơn.

Một câu đáng nhớ

Đồ đạc hỏng thì mua lại được, người thì không. Trong mùa nước, mọi quyết định về điện nên nghiêng hẳn về phía an toàn, kể cả khi điều đó nghĩa là mất điện thêm vài ngày.

Và việc gì thấy không chắc thì gọi thợ điện hoặc điện lực — đây là loại việc không nên tự thử.

Câu hỏi thường gặp