Bán qua mạng từ vùng quê: khác gì so với bán ở phố

Hai bài trước nói bán theo mùa vụ và nhà kiêm tiệm. Bài này nói kênh mà ngày càng nhiều nhà ở quê dùng: bán qua mạng.

Cách bán thì giống nhau ở đâu cũng vậy. Nhưng mấy chỗ vướng thì khác hẳn, và biết trước thì đỡ mất khách oan.

Khác biệt lớn nhất: chặng vận chuyển

• Hàng đi xa hơn và qua nhiều khâu hơn — nghĩa là lâu hơn và bị quăng nhiều hơn.
• Điểm gửi có thể cách nhà một quãng, nên gom đơn theo buổi thay vì chạy từng đơn.
• Giờ cắt của nhà xe quyết định đơn đi trong ngày hay sang hôm sau — hỏi cho rõ và ghi lại.
• Mùa mưa và mùa nước làm mọi tuyến chậm thêm; nói trước với khách chứ đừng hứa như ngày thường.

Nói thật về thời gian giao

1. Ghi rõ thời gian dự kiến ngay trên trang bán, đừng để khách tự đoán.
2. Cộng thêm một hai ngày đệm so với con số nhà xe báo.
3. Giao sớm hơn hẹn thì khách vui; giao trễ hơn hẹn thì khách giận dù chỉ trễ một hôm.
4. Nhắn khi đã gửi, kèm mã vận đơn.
5. Nhắn khi biết sẽ trễ, trước khi khách hỏi — đây là chỗ giữ được khách.

Nói thật về thời gian không làm mất khách. Cái làm mất khách là hứa nhanh rồi giao chậm.

Đóng gói cho chặng dài

• Gói kỹ hơn mức mình nghĩ là đủ — chặng dài thì số lần bốc dỡ nhiều hơn.
• Chống ẩm: túi kín cho thứ kỵ nước, nhất là mùa mưa.
• Hộp ngoài chắc, và dán mép theo hình chữ H.
• Nhãn bọc lớp trong suốt để mưa không làm nhoè.
• Bỏ một tờ ghi địa chỉ vào trong hộp, phòng khi nhãn ngoài rách.
• Chụp ảnh lúc gói xong và giữ theo mã đơn.

Hàng theo mùa

• Nói rõ mùa nào có gì trên trang bán — khách hiểu và còn thấy đó là điểm mạnh.
• Nhận đặt trước cho mùa sau, nhưng đừng nhận cọc lớn khi chưa chắc sản lượng.
• Hết mùa thì nói hết mùa, đừng lấy hàng nơi khác bán thay mà không nói.
• Giữ danh sách khách của từng mặt hàng, tới mùa thì nhắn — đây là thứ giá trị nhất của việc bán lâu dài.

Ảnh và mô tả

1. Chụp hàng thật, ngoài trời sáng, không chỉnh màu.
2. Có vật so sánh kích thước trong ảnh.
3. Chụp cả mặt chưa đẹp nếu là nông sản — khách biết trước thì không phàn nàn sau.
4. Ghi rõ trọng lượng và quy cách, đừng ghi "một phần".
5. Quay một đoạn ngắn lúc đóng gói; khách ở xa rất thích thấy hàng thật.

Thanh toán và đổi trả

• Nói rõ chính sách trước khi bán, kể cả khi nó chặt: hàng tươi thì đổi trả khác hàng khô.
• Hàng hỏng trên đường thì xử cho khách trước, tính với nhà xe sau.
• Giữ mã vận đơn và ảnh gói cho tới khi khách xác nhận nhận được.
• Với khách mới, đơn nhỏ thì linh động sẽ đổi lại bằng lần mua sau.

Nhận tiền và ghi sổ

Phần này quyết định bán lâu dài có lãi thật hay không:

• Một tài khoản riêng cho việc bán hàng, tách khỏi tiền nhà — cuối tháng mới nhìn ra con số thật.
• Ghi từng đơn: ngày, khách, món, giá bán, phí gửi, ai chịu phí.
• Tính phí gửi vào giá ngay từ đầu, đừng để nó ăn vào lãi lúc nào không biết.
• Đừng quên công của mình — hái, gói, chạy ra điểm gửi đều là giờ làm.
• Xem lại sau một tháng: món nào thật sự có lãi, món nào bán nhiều mà không còn gì.

Bắt đầu nhỏ

• Bán cho vòng quen trước — họ dám chê thật, và đó là thứ cần nhất lúc đầu.
• Mười đơn đầu làm thật kỹ, hơn là chạy quảng cáo cho trăm đơn mà gói ẩu.
• Xin phản hồi sau khi khách nhận, và sửa theo.
• Đừng nhận nhiều đơn hơn mình gói nổi trong một buổi — gói vội là hỏng hàng, mà hỏng một đơn thì mất một khách.
• Chọn một mặt hàng làm chủ lực trước, rồi mới thêm; bán mười thứ cùng lúc thì không thứ nào làm tới nơi.

Mấy thứ ở quê lại là lợi thế

• Hàng tận gốc, và khách ngày càng để ý điều này.
• Kể được câu chuyện thật: vườn nhà, mùa vụ, người làm — thứ mà người bán lại không có.
• Chi phí mặt bằng gần như không có.
• Khách quen ở xa nhớ rất lâu nếu hàng tốt và nói thật.

Nói gọn: đừng cố bán như một cửa hàng ở phố. Bán đúng cái mình có, nói đúng thời gian mình giao được, và giữ đúng lời — ba điều đó đủ để một nhà ở quê bán được lâu dài.

Câu hỏi thường gặp